 |
|
 |
 |
 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Fons, Antenoreae vitam qui porrigis urbi | ||||
| fataque vicinis noxia pellis aquis, | ||||
| cum tua vel mutis tribuant miracula vocem, | ||||
| cum tibi plebeius carmina dictet honos | ||||
| 5 | et sit nulla manus, cuius non police ductae | |||
| testentur memores prospera vota notae, | ||||
| nonne reus Musis pariter Nymphisque tenebor, | ||||
| si tacitus soli praetereare mihi? | ||||
| Indictum neque enim fas est a nate relinqui | ||||
| 10 | hunc qui tot populis provocat ora locum? | |||
| alto colle minor, planis erectior arvis | ||||
| conspicuo clivus molliter orbe tumet, | ||||
| ardentis fecundus aquae. Quacumque cavernas | ||||
| perforat, offenso truditur igne latex. | ||||
| 15 | Spirat putre solum, conclusaque subter anhelo | |||
| pumice rimosas † perforat † unda vias. | ||||
| Umida flammarum regio, Vulcania terrae | ||||
| ubera, sulphureae fervida regna plagae. | ||||
| Quis sterilem non credat humum? Fumantia vernant | ||||
| 20 | pascua, luxuriat gramine cocta silex, | |||
| et, cum sic rigidae cautes fervore liquescant, | ||||
| contemptis audax ignibus herba viret. | ||||
| Praeterea grandes effosso marmore sulci | ||||
| saucia longinquo limite saxa secant. | ||||
| 25 | Herculei (sic fama refert) monstratur aratri | |||
| semita, vel casus vomeris egit opus. | ||||
| In medio, pelagi late flagrantis imago, | ||||
| caerulus inmenso panditur ore lacus, | ||||
| ingenti fusus spatio; sed maior in altum | ||||
| 30 | intrat et arcanae rupis inane subit, | |||
| densus nube sua tactuque inmitis et haustu, | ||||
| sed vitreis idem lucidus usque vadis. | ||||
| Consuluit natura sibi, ne tota lateret, | ||||
| admisitque oculos quo vetat ire calor. | ||||
| 35 | Turbidus inpulsu venti cum spargitur aer | |||
| glaucaque fumiferae terga serenat aquae, | ||||
| tunc omnem liquidi vallem mirabere fundi, | ||||
| tum veteres hastae, regia dona, micant, | ||||
| quas inter nigrae tenebris obscurus harenae | ||||
| 40 | discolor abruptum flumen hiatus agit; | |||
| apparent infra latebrae, quas gurges opacus | ||||
| inplet et abstrusos ducit in antra sinus; | ||||
| tum montis secreta patent, qui flexus in arcum | ||||
| aequora pendenti margine summa ligat. | ||||
| 45 | Viva coronatos adstringit scaena vapores, | |||
| et levis exili cortice terra natat, | ||||
| calcantumque oneri numquam cessura virorum | ||||
| sustentat trepidum fida ruina pedem. | ||||
| Facta manu credas: sic levis circuit oras | ||||
| 50 | ambitus et tenuis perpetuusque riget. | |||
| Haerent stagna lacu plenas aequantia ripas | ||||
| praescriptumque timent transiluisse modum; | ||||
| quod superat fluvius devexa rupe volutus | ||||
| egerit et campi dorsa recurva petit. | ||||
| 55 | Devehit exceptum nativo spina meatu; | |||
| in patulas plumbi labitur inde vias; | ||||
| nullo cum strepitu madidis infecta favillis | ||||
| despumat niveum fistula cana salem. | ||||
| Multifidas dispergit opes artemque secutus, | ||||
| 60 | qua iussere manus, mobile torquet iter | |||
| et iunctos rapido pontes subtermeat aestu | ||||
| adflatosque vago temperat igne tholos. | ||||
| Acrior interius rauci cum murmure saxi | ||||
| spumeus eliso pellitur amne vapor. | ||||
| 65 | Hinc pigras repetunt fessi sudore lacunas, | |||
| frigora quis longae blanda dedere morae. | ||||
| Salve, Paeoniae largitor nobilis undae, | ||||
| Dardanii, salve, gloria magna soli, | ||||
| publica morborum requies, commune medentum | ||||
| 70 | auxilium, praesens numen, inempta salus. | |||
| Seu ruptis inferna ruunt incendia ripis | ||||
| et nostro Phlegethon devius orbe calet, | ||||
| sulphuris in venas gelidus seu decidit amnis | ||||
| accensusque fluit, quod manifestat odor, | ||||
| 75 | sive pari flammas undarum lance rependens | |||
| arbiter in foedus mons elementa vocat, | ||||
| ne cedant superata sibi, sed legibus aequis | ||||
| alterius vires possit utrimque pati: | ||||
| quidquid erit causae, quocumque emitteris ortu, | ||||
| 80 | non sine consilio currere certa fides. | |||
| Quis casum meritis adscribere talibus audet, | ||||
| quis negat auctores haec statuisse deos? | ||||
| Ille pater rerum, qui saecula dividit astris, | ||||
| inter prima coli te quoque sacra dedit | ||||
| 85 | et fragilem nostri miseratus corporis usum | |||
| telluri medicas fundere iussit aquas, | ||||
| Parcarumque colos exoratura severas | ||||
| flumina laxatis emicuere iugis. | ||||
| Felices, proprium qui te meruere, coloni, | ||||
| 90 | fas quibus est Aponon iuris habere sui. | |||
| Non illis terrena lues corrupta nec Austri | ||||
| flamina nec saevo Sirius igne nocet, | ||||
| sed, quamvis Lachesis letali stamine damnet, | ||||
| inde sibi fati prosperiora petunt. | ||||
| 95 | Quod si forte malus membris exuberat umor | |||
| languida vel nimio viscera felle virent, | ||||
| non venas reserant nec vulnere vulnera sanant | ||||
| pocula nec tristi gramine mixta bibunt: | ||||
| amissum lymphis reparant inpune vigorem | ||||
| 100 | pacaturque aegro luxuriante dolor. | |||
|
|