Torna alla pagina filologica

Inviate i vostri commenti

 
CLAVDIANI


Carmina minora 17 - 20

 

 
17. DE PIIS FRATRIBVS
      ET DE STATVIS EORVM

      QVAE SVNT APVD CATINAM

 
  Aspice sudantes venerando pondere fratres,
        divino meritos semper honore coli,
    iusta quibus rapidae cessit reverentia flammae
        et mirata vagas reppulit Aetna faces.
        5 Conplexi manibus fultos cervice parentes
      attollunt vultus adcelerantque gradus.
    Grandaevi gemina sublimes prole feruntur
        et cara notos inplicuere mora.
    Nonne vides ut saeva senex incendia monstret,
       10     ut trepido genetrix invocet ore deos?
    Erexit formido comam, perque omne metallum
        fusus in attonito palluit aere tremor.
    In iuvenum membris animosus cernitur horror
        aeque oneri metuens inpavidusque sui.
       15 Reiectae vento chlamydes. Dextram exerit ille
      contentus laeva sustinuisse patrem;
    ast illi duplices in nodum colligit ulnas
        cautior in sexu debiliore labor.
    Hoc quoque praeteriens oculis ne forte relinquas
       20     artificis tacitae quod meruere manus:
    nam consanguineos eadem cum forma figuret,
        hic propior matri fit tamen, ille patri.
    Dissimiles annos sollertia temperat artis:
        alter in alterius redditur ore parens,
       25 et nova germanis paribus discrimina praebens
      divisit vultus cum pietate faber.
    O bene naturae memores, documenta supernae
        iustitiae, iuvenum lumina, vota senum,
    qui spretis opibus medios properastis in ignes
       30     nil praeter sanctam tollere canitiem.
    Haud equidem inmerito tanta virtute repressas
        Enceladi fauces obriguisse reor.
    Ipse redundantem frenavit Mulciber Aetnam,
        laederet exempli ne monumenta pii.
       35 Senserunt elementa fidem: patri adfuit aether
      terraque maternum sedula iuvit onus.
    Quod si notus amor provexit in astra Laconas,
        Aenean Phrygio raptus ab igne pater,
    si vetus Argolicos inlustrat gloria fratres,
       40     qui sua materno colla dedere iugo,
  cur non Amphinomo, cur non tibi, fortis Anapi,
        aeternum Siculus templa dicavit honos?
    Plura licet summae dederit Trinacria laudi,
        noverit hoc maius se genuisse nihil,
       45 nec doleat damnis quae devius intulit ardor,
      nec gemat exustas igne furente domos:
    non potuit pietas flamma cessante probari;
        emptum est ingenti clade perenne decus.
   
   
     
    18. DE MVLABVS GALLICIS

 
    Aspice morigeras Rhodani torrentis alumnas  
        imperio nexas imperioque vagas,  
    dissona quam varios flectant ad murmura cursus  
        et certas adeant voce regente vias.  
        5 Quamvis quaeque sibi nullis discurrat habenis  
        et pateant duro libera colla iugo,  
    ceu constricta tamen servit patiensque laborum  
        barbaricos docili concipit aure sonos.  
    Absentis longinqua valent praecepta magistri  
       10     frenorumque vicem lingua virilis agit.
    Haec procul angustat sparsas spargitque coactas;  
        haec sistit rapidas, haec properare facit.  
    Laeva iubet? Laevo deducunt limite gressum.  
        Mutavit strepitum? Dexteriora petunt.  
       15 Nec vinclis famulae nec libertate feroces,  
        exutae laqueis, sub dicione tamen.  
    Incessuque pares et fulvis pellibus hirtae  
        esseda concordes multisonora trahunt.  
    Miraris si voce feras pacaverit Orpheus,  
       20     cum pronas pecudes Gallica verba regant?  
     
     
     
    19. EPISTVLA AD GENNADIVM EX PROCONSVLE

 
    Italiae commune decus, Rubiconis amoeni  
        incola, Romani fama secunda fori,  
    Graiorum populis et nostro cognite Nilo  
        (utraque gens fasces horret amatque tuos),  
        5 carmina ieiunas poscis solantia fauces?  
        Testor amicitiam nulla fuisse domi.  
    Nam mihi mox nidum pinnis confisa relinquunt  
        et lare contempto non reditura volant.  
     
     
     
    20. DE SENE VERONENSI

 
    Felix, qui patriis aevum transegit in arvis,  
        ipsa domus puerum quem videt, ipsa senem,  
    qui baculo nitens in qua reptavit harena  
        unius numerat saecula longa casae.  
        5 Illum non vario traxit fortuna tumultu,  
        nec bibit ignotas mobilis hospes aquas;  
    non freta mercator tremuit, non classica miles,  
        non rauci lites pertulit ille fori.  
    Indocilis rerum, vicinae nescius urbis,  
       10     aspectu fruitur liberiore poli.  
    Frugibus alternis, non consule computat annum:  
        autumnum pomis, ver sibi flore notat.  
    Idem condit ager soles idemque reducit,  
        metiturque suo rusticus orbe diem,  
       15 ingentem meminit parvo qui germine quercum  
      aequaevumque videt consenuisse nemus,  
    proxima cui nigris Verona remotior Indis  
        Benacumque putat litora rubra lacum.  
    Sed tamen indomitae vires firmisque lacertis  
       20     aetas robustum tertia cernit avum.  
  erret et extremos alter scrutetur Hiberos:  
        plus habet hic vitae, plus habet ille viae.