Torna alla pagina filologica

Inviate i vostri commenti

 
CLAVDIANI


Carmina minora 21 - 24

 

 
21. DE THEDORO ET HADRIANO

 
  Mallius indulget somno noctesque diesque;
      insomnis Pharius sacra profana rapit.
  Omnibus hoc, Italae gentes, exposcite votis,
      Mallius ut vigilet, dormiat ut Pharius.
         
         
   
22. DEPRECATIO AD HADRIANVM
   
       
    Vsque adeone tuae producitur impetus irae?    
    Nullus erit finis lacrimis? Subitisne favorem    
    permutas odiis? Quo mens ignara nocendi,    
    quo sensus abiere pii? Tantumne licebit    
         5 invidiae? Tantum strepitus valuere maligni?    
    Me dolor incautus, me lubrica duxerit aetas,    
    me tumor inpulerit, me devius egerit ardor:    
    te tamen haud decuit paribus concurrere telis.    
    Humanae superos numquam tetigere querellae    
         10 nec vaga securum penetrant convicia caelum.    
    Excessit iam poena modum. Concede iacenti.    
    En adsum; veniam confessus crimina posco.    
    Manibus Hectoreis atrox ignovit Achilles;    
    ultrices Furias matris placavit Orestes;    
         15 reddidit Alcides Priamo, quas ceperat, arces.    
    Pellaeum iuvenem regum flexere ruinae:    
    Dareum famuli manibus doluisse peremptum    
    fertur et ingenti solatus fata sepulchro;    
    tradita captivo spatiosior India Poro.    
         20 Conditor hic patriae; sic hostibus ille pepercit;    
    hunc virtus tua digna sequi. Quemcumque deorum    
    laesimus, insultet iugulo pascatque furorem.    
    Gratia defluxit, sequitur feralis egestas;    
    desolata domus, caris spoliamur amicis:    
         25 hunc tormenta necant, hic undique truditur exul.    
    Quid superest damnis? Quae saeva pericula restant?    
    Emollit rabiem praedae mortisque facultas.    
    Praetereunt subiecta ferae, torvique leones,    
    quae stravisse calent, eadem prostrata relinquunt    
         30 nec nisi bellantis gaudet cervice iuvenci    
    nobiliore fames. Secuit nascentia vota    
    livor et ingesto turbavit gaudia luctu:    
    iamiam suppliciis fessos humilesque serenus    
    respice. Quid tanta dignaris mole clientem?    
         35 In brevibus numquam sese probat Aeolus antris,    
    nec capit angustus Boreae certamina collis:    
    Alpes ille quatit, Rhodopeia culmina lassat.    
    Incubuit numquam caelestis flamma salictis    
    nec parvi frutices iram meruere Tonantis:    
         40 ingentes quercus, annosas fulminat ornos.    
    Hoc pro supplicibus ramis, pro fronde Minervae,    
    hoc carmen pro ture damus. Miserere tuorum.    
    Me, precor, heu, me redde mihi gravibusque medere    
    vulneribus vitamque iube famamque reverti.    
         45 Quae per te cecidit, per te fortuna resurgat.    
    Sanus Achilleis remeavit Telephus herbis,    
    cuius pertulerat vires, et sensit in uno    
    letalem placidamque manum: medicina per hostem    
    contigit, et pepulit quos fecerat ipse dolores.    
         50 Quod si nec precibus fletu nec frangeris ullo,    
    eripe calcatis non prospera cingula Musis,    
    eripe militiam, comitem me pelle sodali.    
    Scilicet insignis de paupere vate triumphus!    
    Scilicet egregiis ornabere victor opimis!    
         55 Inruat in miseros cognata potentia cives;    
    audiat haec commune solum longeque carinis    
    nota Pharos, flentemque attollens gurgite vultum    
    nostra gemat Nilus numerosis funera ripis.    
       
       
       
    23. DEPRECATIO AD ALETHIVM
      QVAESTOREM
   
       
    Sic non Aethiopum campos aestate pererrem    
        nec Scythico brumam sub Iove nudus agam,    
    sic non imbriferam noctem ducentibus Haedis    
        Ionio credam turgida vela mari,    
         5 sic non Tartareo Furiarum verbere pulsus    
        irati relegam carmina grammatici:    
    nulla meos traxit petulans audacia sensus,    
        liberior iusto nec mihi lingua fuit.    
    Versiculos, fateor, non cauta voce notavi,    
         10     heu miser! Ignorans quam grave crimen erat.    
    Orpheos alii libros inpune lacessunt    
        nec tua securum te, Maro, fama vehit;    
    ipse parens vatum, princeps Heliconis, Homerus    
        iudicis excepit tela severa notae.    
         15 Sed non Vergilius, non accusaret Homerus:    
        neuter enim quaestor, pauper uterque fuit.    
    En moveo plausus! En pallidus omnia laudo,    
        et clarum repeto terque quaterque 'sophos'!    
    Ignoscat placidus tandem flatusque remittat    
         20     et tuto recitet quod libet ore: placet.    
       
       
       
    24. DE LOCVSTA    
       
    Horret apex capitis; medio fera lumina surgunt    
    vertice; cognatus dorso durescit amictus.    
    Armavit natura cutem dumique rubentes    
    cuspidibus parvis multos acuere rubores.