 |
|
 |
 |
 |
|
(c. m. 53) |
| Terra parens quondam caelestibus invida regnis | ||||
| Titanumque simul crebros miserata dolores | ||||
| omnia monstrifero conplebat Tartara fetu, | ||||
| invisum genitura nefas, Phlegramque retexit | ||||
| 5 | tanta prole tumens et in aethera protulit hostes. | |||
| Fit sonus: erumpunt Erebo necdumque creati | ||||
| iam dextras in bella parant superosque lacessunt | ||||
| stridula volventes gemino vestigia lapsu. | ||||
| Pallescunt subito stellae flectitque rubentes | ||||
| 10 | Phoebus equos docuitque timor revocare meatus. | |||
| Oceanum petit Arctos inocciduique Triones | ||||
| occasum didicere pati. Tum fervida natos | ||||
| talibus hortatur genetrix in proelia dictis: | ||||
| "O pubes domitura deos, quodcumque videtis, | ||||
| 15 | pugnando dabitur; praestat victoria mundum. | |||
| Sentiet ipse meas tandem Saturnius iras, | ||||
| cognoscet quid Terra potest, si viribus ullis | ||||
| vincor, si Cybele nobis meliora creavit. | ||||
| Cur nullus Telluris honos? Cur semper acerbis | ||||
| 20 | me damnis urgere solet? Quae forma nocendi | |||
| defuit? Hinc volucrem vivo sub pectore pascit | ||||
| infelix Scythica fixus convalle Prometheus; | ||||
| hinc Atlantis apex flammantia pondera fulcit | ||||
| et per canitiem glacies asperrima durat. | ||||
| 25 | Quid dicam Tityon, cuius sub vulture saevo | |||
| viscera nascuntur gravibus certantia poenis? | ||||
| Sed vos, o tandem veniens exercitus ultor, | ||||
| solvite Titanas vinclis, defendite matrem. | ||||
| Sunt freta, sunt montes: nostris ne parcite membris; | ||||
| 30 | in Iovis exitium telum non esse recuso. | |||
| Ite, precor, miscete polum, rescindite turres | ||||
| sidereas. Rapiat fulmen sceptrumque Typhoeus; | ||||
| Enceladi iussis mare serviat; Otus habenas | ||||
| Aurorae pro Sole regat; te Delphica laurus | ||||
| 35 | stringat, Porphyrion, Cirrhaeaque templa teneto". | |||
| His ubi consiliis animos elusit inanes, | ||||
| iam credunt vicisse deos mediisque revinctum | ||||
| Neptunum traxisse fretis; hic sternere Martem | ||||
| cogitat, hic Phoebi laceros divellere crines; | ||||
| 40 | hic sibi promittit Venerem speratque Dianae | |||
| coniugium castamque cupit violare Minervam. | ||||
| Interea superos praenuntia convocat Iris, | ||||
| qui fluvios, qui stagna colunt, cinguntur et ipsi | ||||
| auxilio Manes; nec te, Proserpina, longe | ||||
| 45 | umbrosae tenuere fores; rex ille silentum | |||
| Lethaeo vehitur curru lucemque timentes | ||||
| insolitam mirantur equi trepidoque volatu | ||||
| spissas caeruleis tenebras e naribus efflant. | ||||
| Ac, velut hostilis cum machina terruit urbem, | ||||
| 50 | undique concurrunt arcem defendere cives, | |||
| haud secus omnigenis coeuntia numina turmis | ||||
| ad patrias venere domos. Tum Iuppiter infit: | ||||
| "O numquam peritura cohors, o debita semper | ||||
| caelo progenies, nullis obnoxia fatis, | ||||
| 55 | cernitis ut nostrum Tellus coniuret in orbem | |||
| prole nova dederitque alios interrita partus? | ||||
| Ergo quot dederit natos, tot funera matri | ||||
| reddamus. Longo maneat per saecula luctu, | ||||
| tanto pro numero paribus damnata sepulchris". | ||||
| 60 | Iam tuba nimborum sonuit, iam signa ruendi | |||
| his Aether, his Terra dedit, confusaque rursus | ||||
| pro domino Natura timet. Discrimina rerum | ||||
| miscet turbo potens: nunc insula deserit aequor, | ||||
| nunc scopuli latuere mari. Quot litora restant | ||||
| 65 | nuda! Quot antiquas mutarunt flumina ripas! | |||
| Hic rotat Haemoniam praeduris viribus Oeten; | ||||
| hic iuga conixus manibus Pangaea coruscat; | ||||
| hunc armat glacialis Athos; hoc Ossa movente | ||||
| tollitur; hic Rhodopen Hebri cum fonte revellit | ||||
| 70 | et socias truncavit aquas summaque levatus | |||
| rupe Giganteos umeros inrorat Enipeus: | ||||
| subsidit patulis Tellus sine culmine campis, | ||||
| in natos divisa suos. Horrendus ubique | ||||
| it fragor et pugnae spatium discriminat aer. | ||||
| 75 | Primus terrificum Mavors non segnis in agmen | |||
| Odrysios inpellit equos, quibus ille Gelonos | ||||
| sive Getas turbare solet: splendentior igni | ||||
| aureus ardescit clipeus, galeamque nitentes | ||||
| arrexere iubae. Tum concitus ense Pelorum | ||||
| 80 | transigit adverso, femorum qua fine volutus | |||
| duplex semiferi conectitur ilibus anguis, | ||||
| atque uno ternas animas interficit ictu. | ||||
| Dum superinsultans avidus languentia curru | ||||
| membra terit multumque rotae sparsere cruoris, | ||||
| 85 | accurrit pro fratre Mimans Lemnumque calentem, | |||
| cum lare Vulcani spumantibus eruit undis, | ||||
| et prope torsisset, si non Mavortia cuspis | ||||
| ante terebrato cerebrum fudisset ab ore. | ||||
| Ille, viro toto moriens, serpentibus imis | ||||
| 90 | vivit adhuc stridore ferox et parte rebelli | |||
| victorem post fata petit. Tritonia virgo | ||||
| prosilit ostendens rutila cum Gorgone pectus; | ||||
| aspectu contenta suo non utitur hasta | ||||
| (nam satis est vidisse semel) primumque furentem | ||||
| 95 | longius in faciem saxi Pallanta reformat. | |||
| Ille procul subitis fixus sine vulnere nodis | ||||
| ut se letifero sensit durescere visu | ||||
| (et steterat iam paene lapis), "Quo vertimur?" inquit, | ||||
| 100 | marmorea me peste ligat?". Vix pauca locutus, | |||
| quod timuit, iam totus erat; saevusque Damastor, | ||||
| ad depellendos iaculum cum quaereret hostes, | ||||
| germani rigidum misit pro rupe cadaver. | ||||
| Hic vero interitum fratris miratus Echion, | ||||
| 105 | inscius auctorem dum vult temptare nocendo, | |||
| te, dea, respexit, solam quam cernere nulli | ||||
| bis licuit. Meruit sublata audacia poenas | ||||
| et didicit cum morte deam. Sed turbidus ira | ||||
| Palleneus, oculis aversa tuentibus atrox, | ||||
| 110 | ingreditur caecasque manus in Pallada tendit. | |||
| Hunc mucrone ferit dea comminus; ac simul angues | ||||
| Gorgoneo riguere gelu corpusque per unum | ||||
| pars moritur ferro, partes periere videndo. | ||||
| Ecce autem medium spiris delapsus in aequor | ||||
| 115 | Porphyrion trepidam conatur rumpere Delon, | |||
| scilicet ad superos ut torqueat inprobus axes. | ||||
| Horruit Aegaeus; stagnantibus exilit antris | ||||
| longaevo cum patre Thetis desertaque mansit | ||||
| regia Neptuni famulis veneranda profundis. | ||||
| 120 | Exclamant placidae Cynthi de vertice Nymphae, | |||
| Nymphae quae rudibus Phoebum docuere sagittis | ||||
| errantes agitare feras primumque gementi | ||||
| Latonae struxere torum, cum lumina caeli | ||||
| parturiens geminis ornaret fetibus orbem. | ||||
| 125 | Inplorat Paeana suum conterrita Delos | |||
| auxiliumque rogat: "Si te gratissima fudit | ||||
| in nostros Latona sinus, succurre precanti. | ||||
| En iterum convulsa feror". | ||||
|
|