 |
|
 |
 |
 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
| Dic, mea Calliope, tanto cur tempore differs | ||||
| Pierio meritam serto redimire Serenam? | ||||
| Vile putas donum, solitam consurgere gemmis | ||||
| et rubro radiare mari si floribus ornes | ||||
| 5 | reginae regina comam? Sed floribus illis, | |||
| quos neque frigoribus Boreas nec Sirius urit | ||||
| aestibus, aeterno sed veris honore rubentes | ||||
| fons Aganippaea Permessius educat unda: | ||||
| unde piae pascuntur apes et prata legentes | ||||
| 10 | transmittunt saeclis Heliconia mella futuris. | |||
| Dignius an vates alios exercuit unum | ||||
| femineae virtutis opus? Consorte redempto | ||||
| casta maritali successit Thessala fato | ||||
| inque suos migrare virum non abnuit annos. | ||||
| 15 | Hoc Grai memorant. Latiis movet ora Camenis | |||
| praescia fatorum Tanaquil, rediensque per undas | ||||
| Cloelia Thybrinas, et eodem flumine ducens | ||||
| Claudia virgineo cunctantem crine Cybelen. | ||||
| Anne aliud toto molitur carminis actu | ||||
| 20 | Maeonii mens alta senis? Quod stagna Charybdis | |||
| armavit. Quod Scylla canes, quod pocula Circe, | ||||
| Antiphatae vitata fames surdoque carina | ||||
| remige Sirenum cantus transvecta tenaces, | ||||
| lumine fraudatus Cyclops, contempta Calypso, | ||||
| 25 | Penelopae decus est, uni cui tanta paratur | |||
| scaena pudicitiae. Terrae pelagique labores | ||||
| et totidem saevi bellis quot fluctibus anni | ||||
| coniugii docuere fidem. Sit Claudia felix | ||||
| teste dea castosque probet sub numine mores | ||||
| 30 | absolvens puppisque moras crimenque pudoris; | |||
| Penelope trahat arte procos fallatque furentes | ||||
| stamina nocturnae relegens Laertia telae: | ||||
| non tamen audebunt titulis certare Serenae. | ||||
| Quod si nobilitas cunctis exordia pandit | ||||
| 35 | laudibus atque omnes redeunt in semina causae, | |||
| quis venerabilior sanguis, quae maior origo | ||||
| quam regalis erit? Non hoc privata dedere | ||||
| limina nec tantum poterat contingere numen | ||||
| angustis laribus: patruo te principe celsam | ||||
| 40 | bellipotens inlustrat avus, qui signa Britanno | |||
| intulit Oceano Gaetulaque reppulit arma. | ||||
| Claram Scipiadum taceat Cornelia gentem | ||||
| seque minus iactet Libycis dotata tropaeis. | ||||
| Cardine tu gemino laurus praetendis avitas: | ||||
| 45 | inde Caledoniis, Australibus inde parentum | |||
| cingeris exuviis. Necdum moderamina mundi | ||||
| sumpserat illa domus, cum te Lucina beatis | ||||
| ederet astrorum radiis, o maxima rerum | ||||
| gloria: post genitam didicit regnare Serenam. | ||||
| 50 | Quid dignum memorare tuis, Hispania, terris | |||
| vox humana valet? Primo levat aequore solem | ||||
| India: tu fessos exacta luce iugales | ||||
| proluis inque tuo respirant sidera fluctu. | ||||
| Dives equis, frugum facilis, pretiosa metallis, | ||||
| 55 | principibus fecunda piis: tibi saecula debent | |||
| Traianum; series his fontibus Aelia fluxit; | ||||
| hinc senior pater, hinc iuvenum diademata fratrum. | ||||
| Namque aliae gentes, quas foedere Roma recepit | ||||
| aut armis domuit, varios aptantur in usus | ||||
| 60 | imperii: Phariae segetes et Punica messis | |||
| castrorum devota cibo; dat Gallia robur | ||||
| militis; Illyricis undant equitatibus alae; | ||||
| sola novum Latiis vectigal Hiberia rebus | ||||
| contulit Augustos. Fruges, aeraria, miles | ||||
| 65 | undique conveniunt totoque ex orbe leguntur: | |||
| haec generat qui cuncta regant. Nec laude virorum | ||||
| censeri contenta fuit, nisi matribus aeque | ||||
| vinceret et gemino certatim splendida sexu | ||||
| Flaccillam Mariamque daret pulchramque Serenam. | ||||
| 70 | Te nascente ferunt per pinguia culta tumentem | |||
| divitiis undasse Tagum; Callaecia risit | ||||
| floribus et roseis formosus Duria ripis | ||||
| vellere purpureo passim mutavit ovile; | ||||
| Cantaber Oceanus vicino litore gemmas | ||||
| 75 | expuit, effossis nec pallidus Astur oberrat | |||
| montibus; oblatum sacris natalibus aurum | ||||
| vulgo vena vomit, Pyrenaeisque sub antris | ||||
| ignea flumineae legere ceraunia Nymphae; | ||||
| quaeque relabentes undas aestumque secutae | ||||
| 80 | in refluos venere palam Nereides amnes | |||
| confessae plausu dominam cecinere futuris | ||||
| auspicium thalamis. Alio tum parvus in axe | ||||
| crescebat Stilicho votique ignarus agebat, | ||||
| debita cui longe coniunx penitusque remoto | ||||
| 85 | orbe parabatur tanti concordia fati. | |||
| Nec tua mortalis meruit cunabula nutrix. | ||||
| Ubera prima dabant gremiis redolentibus Horae | ||||
| ternaque te nudis innectens Gratia membris | ||||
| adflavit docuitque loqui. Quacumque per herbam | ||||
| 90 | reptares, fulgere rosae, candentia nasci | |||
| lilia; si placido cessissent lumina somno, | ||||
| purpura surgebat violae, factura cubile | ||||
| gramineum, vernatque tori regalis imago. | ||||
| Omina non audet genetrix tam magna fateri | ||||
| 95 | successusque suos arcani conscia voti | |||
| spe trepidante tegit. Gestabat Honorius arto | ||||
| te pater amplexu. Quotiens ad limina princeps | ||||
| Theodosius privatus adhuc fraterna veniret, | ||||
| oscula libabat teque ad sua tecta ferebat | ||||
| 100 | laetior. In matrem teneris conversa querellis | |||
| "Quid? Me de propriis auferre penatibus!" inquis; | ||||
| "imperat hic semper!" praesagia luserat error | ||||
| et dedit augurium regnis infantia linguae. | ||||
| Defuncto genitore tuo sublimis adoptat | ||||
| 105 | te patruus, magnique animo solacia luctus | |||
| restituens propius quam si genuisset amavit | ||||
| defuncti fratris subolem; nec carior olim | ||||
| mutua Ledaeos devinxit cura Laconas. | ||||
| Addidit et proprio germana vocabula nato | ||||
| 110 | quaque datur fratris speciem, sibi reddit adempti. | |||
| Denique cum rerum summas electus habenas | ||||
| susciperet, non ante suis inpendit amorem | ||||
| pignoribus quam te pariter fidamque sororem | ||||
| litus ad Eoum terris acciret Hiberis. | ||||
| 115 | Deseritur iam ripa Tagi Zephyrique relictis | |||
| sedibus Aurorae famulas properatur ad urbes. | ||||
| Incedunt geminae, proles fraterna, puellae, | ||||
| inde Serena minor, prior hinc Thermantia natu, | ||||
| expertes thalami, quarum Cythereia necdum | ||||
| 120 | sub iuga cervices niveas Hymenaeus adegit. | |||
| Utraque luminibus timidum micat, utraque pulchro | ||||
| excitat ore faces. Quales Latonia virgo | ||||
| et solo Iove nata soror cum forte revisunt | ||||
| aequorei sortem patrui (spumantia cedunt | ||||
| 125 | aequora castarum gressus venerata dearum; | |||
| non ludit Galatea procax, non inprobus audet | ||||
| tangere Cymothoen Triton totoque severos | ||||
| indicit mores pelago pudor ipsaque Proteus | ||||
| arcet ab amplexu turpi Neptunia monstra): | ||||
| 130 | tales sceptriferi visurae tecta parentis | |||
| limen Honoriades penetrant regale sorores. | ||||
| Ambas ille quidem patrio conplexus amore, | ||||
| sed merito pietas in te proclivior ibat. | ||||
| Et quotiens, rerum moles ut publica cogit, | ||||
| 135 | tristior aut ira tumidus flagrante redibat, | |||
| cum patrem nati fugerent atque ipsa timeret | ||||
| commotum Flaccilla virum, tu sola frementem | ||||
| frangere, tu blando poteras sermone mederi! | ||||
| Adloquiis haerere tuis, secreta fideli | ||||
| ................................................................... | ||||
| 140 | prisca puellares reverentia transilit annos. | |||
| Non talem Triviae confert laudator Homerus | ||||
| Alcinoo genitam, quae, dum per litora vestes | ||||
| explicat et famulas exercet laeta choreis, | ||||
| auratam iaculata pilam post naufraga somni | ||||
| 145 | otia progressum foliis expavit Ulixem. | |||
| Pierius labor et veterum tibi carmina vatum | ||||
| ludus erat: quos Zmyrna dedit, quos Mantua libros | ||||
| percurrens damnas Helenam nec parcis Elissae. | ||||
| Nobiliora tenent animos exempla pudicos, | ||||
| 150 | Laodamia sequens remeantem rursus ad umbras | |||
| Phylaciden et prona ruens Capaneia coniunx, | ||||
| communes ardente viro mixtura favillas, | ||||
| et gravis incumbens casto Lucretia ferro, | ||||
| vulnere quae proprio facinus testata tyranni | ||||
| 155 | armavit patriae iustos in bella dolores: | |||
| exule Tarquinio memorandaque concidit uno | ||||
| ulta pudicitiam libertatemque cruore. | ||||
| Talia facta libens non tu virtute minore, | ||||
| sed fato meliore legis. Iam nubilis aetas | ||||
| 160 | principe sollicito votis erexerat aulam | |||
| incertis quem tanta tori fortuna maneret. | ||||
| Antiquos loquitur Musarum pagina reges, | ||||
| qui dira sub lege procos certare iuberent, | ||||
| empturos thalamum dubii discrimine leti, | ||||
| 165 | et sua crudeles gauderent pignora mortis | |||
| ambitione peti. Curru Pisaea marino | ||||
| fugit tela Pelops (nam perfidus obice regis | ||||
| prodidit Oenomai deceptum Myrtilus axem); | ||||
| Hippomenes trepidus cursu ferroque secutam | ||||
| 170 | aurato volucrem flexit Schoeneida pomo; | |||
| Herculeas vidit fluvio luctante palaestras | ||||
| moenibus ex altis Calydon pretiumque labori | ||||
| Deianira fuit, cum pectore victor anhelo | ||||
| Alcides fremeret retroque Achelous abiret | ||||
| 175 | decolor: attonitae stringebant vulnera Nymphae; | |||
| saucia truncato pallebant flumina cornu. | ||||
| Te non Hesperidum pomis, non amne subacto, | ||||
| non socerum fallente rota, sed iudice dignus | ||||
| Augusto variis Stilicho spectatus in armis | ||||
| 180 | accipit et regni dotes virtute paravit. | |||
| Saepe duces meritas bello tribuere coronas: | ||||
| hunc cingit muralis honos; hunc civica quercus | ||||
| nexuit; hunc domitis ambit rostrata carinis; | ||||
| solus militiae mira mercede iugalem | ||||
| 185 | promeruit Stilicho socero referente coronam. | |||
| Agnovit patrui similem Thermantia curam: | ||||
| nupsit et illa duci; sed longe fata sororis | ||||
| inferiora tuis. Alio tibi lumine taedas | ||||
| accendit Romana Salus † magnisque coronis † | ||||
| 190 | coniugium fit causa tuum. Dilectus equorum, | |||
| quos Phrygiae matres Argaeaque gramina pastae | ||||
| semine Cappadocum sacris praesepibus edunt, | ||||
| primus honos. Gemino mox inde e germine duxit | ||||
| agmina commissosque labor sic gessit honores | ||||
| 195 | ut semper merito princeps, cum magna dedisset, | |||
| deberet maiora tamen. Si bellica nubes | ||||
| ingrueret, quamvis annis et iure minori | ||||
| cedere grandaevos equitum peditumque magistros | ||||
| aspiceres totumque palam permittere Martem, | ||||
| 200 | nec gradus aetatisque pudor senioribus obstat | |||
| ne iuveni parere velint. Ceu flamine molli | ||||
| tranquillisque fretis clavum sibi quisque regendum | ||||
| vindicat; incumbat si turbidus Auster et unda | ||||
| pulset utrumque latus, posito certamine nautae | ||||
| 205a | contenti meliore manu seseque ratemque | |||
| 205b | unius imperiis tradunt artemque pavore | |||
| confessus finem studiis fecere procellae: | ||||
| haud aliter Stilicho, fremuit cum Thracia belli | ||||
| tempestas, cunctis pariter cedentibus unus | ||||
| eligitur ductor. Suffragia quippe peregit | ||||
| 210 | iudex vera timor; victus ratione salutis | |||
| ambitus et pulsus iacuit formidine livor. | ||||
| Quis tibi tum per membra tremor quantaeque cadebant | ||||
| ubertim lacrimae, cum saeva vocantibus arma | ||||
| iam lituis madido respectans limina vultu | ||||
| 215 | optares reducem galeaeque inserta minaci | |||
| oscula cristati raperes festina mariti! | ||||
| Gaudia quae rursus, cum post victricia tandem | ||||
| classica sidereas ferratum pectus in ulnas | ||||
| exciperes, castae tuto per dulcia noctis | ||||
| 220 | otia pugnarum seriem narrare iuberes! | |||
| Non illo nitidos umquam bellante capillos | ||||
| comere, non solitos gemmarum sumere cultus: | ||||
| numinibus votisque vacas et supplice crine | ||||
| verris humum; teritur neclectae gratia formae, | ||||
| 225 | cum proprio reditura viro. Nec deside cura | |||
| segnis marcet amor: laudem prudentia belli | ||||
| feminea pro parte subit. Dum gentibus ille | ||||
| confligit, vigili tu prospicis omnia sensu, | ||||
| ne quid in absentem virtutibus obvia semper | ||||
| 230 | audeat invidiae rabies neu fervor iniquus, | |||
| ne qua procul positis furto subsederit armis | ||||
| calliditas nocitura domi. Tu sedula quondam, | ||||
| Rufino meditante nefas, cum quaereret artes | ||||
| in ducis exitium coniuratosque foveret | ||||
| 235 | contra pila Getas, motus rimata latentes | |||
| mandatis tremebunda virum scriptisque monebas. | ||||
|
|