NEMESIANI
ECLOGA III
 

         
   
PAN
   
     
    Nyctilus atque Micon nec non et pulcher Amyntas    
    torrentem patula vitabant ilice solem    
    cum Pan venatu fessus recubare sub ulmo    
    coeperat et somno lassatas sumere vires;    
         5 quem super ex tereti pendebat fistula ramo.    
    Hanc pueri, tamquam praedam pro carmine possent    
    sumere fasque esset calamos tractare deorum    
    invadunt furto. Sed nec resonare canorem    
    fistula quem suerat nec vult contexere carmen    
        10 sed pro carminibus male dissona sibila reddit,    
    cum Pan excussus sonitu stridentis avenae    
    iamque videns: " Pueri, si carmina poscitis, inquit,    
    ipse canam. Nulli fas est inflare cicutas    
    quas ego Maenaliis cera coniungo sub antris.    
        15 Iamque ortus, Lenaee, tuos et semina vitis    
    ordine detexam: debemus carmina Baccho ".    
    Haec fatus coepit calamis sic montivagus Pan:    
    " Te cano, qui gravidis hederata fronte corymbis    
    vitea serta plicas quique udo palmite tigres    
        20 ducis odoratis perfusus colla capillis,    
    vera Iovis proles. Nam cum post sidera caeli    
    sola Iovem Semele vidit Iovis ora professum,    
    hunc pater omnipotens, venturi providus aevi,    
    pertulit et iusto produxit tempore partus.    
        25 Hunc Nymphae Faunique senes Satyrique procaces    
    nosque etiam Nysae viridi nutrimus in antro.    
    Quin et Silenus parvum veteranus alumnum    
    aut gremio fovet aut resupinis sustinet ulnis,    
    evocat aut risum digito motuve quietem    
        30 allicit aut tremulis quassat crepitacula palmis.    
    Cui deus arridens horrentes pectore saetas    
    vellicat aut digitis aures astringit acutas    
    applauditve manu mutilum caput aut breve mentum    
    et simas tenero collidit pollice nares.    
        35 Interea pueri florescit pube iuventus    
    flavaque maturo tumuerunt tempora cornu.    
    Tum primum laetas ostendit pampinus uvas:    
    mirantur Satyri frondes et poma Lyaei.    
    Tum deus: " O Satyri, maturos carpite fetus,    
        40 dixit, et ignotos primi calcate racemos ".    
    Vix haec ediderat, decerpunt vitibus uvas    
    et portant calathis celerique elidere planta    
    concava saxa super properant: vindemia fervet    
    collibus in summis, crebro pede rumpitur uva    
        45 rubraque purpureo sparguntur pectora musto.    
    Tum Satyri, lasciva cohors, sibi pocula quisque    
    obvia corripiunt: quae fors dedit, arripit usus.    
    Cantharon hic retinet, cornu bibit alter adunco,    
    concavat ille manus palmasque in pocula vertit,    
        50 pronus at ille lacu bibit et crepitantibus haurit    
    musta labris; alius vocalia cymbala mergit    
    atque alius latices pressis resupinus ab uvis    
    excipit; at potus (saliens liquor ore resultat)    
    evomit inque humeros et pectora defluit umor.    
        55 Omnia ludus habet cantusque chorique licentes;    
    et venerem iam vina movent: raptantur amantes    
    concubitu Satyri fugientes iungere Nymphas;    
    iam iamque elapsas, hic crine, hic veste retentat.    
    Tum primum roseo Silenus cymbia musto    
        60 plena senex avide non aequis viribus hausit:    
    ex illo venas inflatus nectare dulci    
    hesternoque gravis semper ridetur Iaccho.    
    Quin etiam deus ille, deus Iove prosatus ipso,    
    et plantis uvas premit et de vitibus hastas    
        65 integit et lynci praebet cratera bibenti ".    
    Haec Pan Maenalia pueros in valle docebat    
    sparsas donec oves campo conducere in unum    
    nox iubet, uberibus suadens siccare fluorem    
    lactis et in niveas astrictum cogere glaebas.    
     

 

Back to Rare texts

 

 

Torna alla pagina philologica

 

 

Back to philological page